БЛОГ
10 мај 2021

Сајбер малтретирање – виртуелен удар

Извор: SophosHome

ВАЊА БАБОВИЌ

Психолог
Центер за афирмација и развој на млади

Сајбер малтретирање (дигитално насилство) е која било форма на однесување со кое индивидуа или група на лица намерно нанесуваат физичка или ментална болка на друго лице или уништуваат туѓ имот. Наједноставната поделба на формите на насилство се физичкото, менталното и дигиталното насилство. Додека физичкото и менталното насилство се димензија на насилство за кое се зборува долго време, дигиталното насилство е релативно нов феномен, создаден со развојот на информатичките технологии.

Покрај бројните придобивки од појавата и достапноста на Интернетот за општеството, создаде и негативни страни. Дигиталното насилство е секако едно од нив, а се однесува на каква било употреба на електронски уреди за понижување, засрамување, заплашување или намерно предизвикување негативни емоцији на било кој друг начин.

За да се дефинира ваквото однесување како акт на насилство, потребно е да земат предвид уште некои карактеристики. Прво, потребно е некое лице да има намера да нанесе некаква штета на друго лице. Покрај тоа, треба да има нерамнотежа на моќта помеѓу сторителот и жртвата, односно дека извршителот на насилството е, на кој било начин, доминантен над жртвата.

Во реалниот свет, оваа доминација обично се однесува на физичката моќ на сторителот, или повисока позиција во социјалната хиерархија. Од друга страна, во виртуелниот свет, моќта на насилникот најчесто се крие во нивната анонимност. Конечно, за да може едно однесување да се класифицира како дигитално насилство, треба да има елемент на негово повторување или закана за негово повторување. Кога се случува, негативното однесување насочено кон некоја личност се нарекува тролање и како такво не спаѓа под дигитално насилство. Тролањето може да прерасне во електронско насилство кога е насочено од голем број луѓе на едно лице или кога навредливата содржина за индивидуа е масовно споделена со други.

On the Internet we can find a wide range of behaviours which are directed on insulting other persons. It includes harassment and intimidation which can be seen in insulting messages, online harassment, which includes all actions with a tendency to put other person in a degrading position, and ultimately intimidation and direct threats.

Многу често насилство може да биде во форма на објавување невистини кои може негативно да влијае на угледот што го ужива некое лице, но и изложување на вистинити, и интимни информации, споделување чувствителни, непријатни приватни информации и фотографии кои најчесто се собираат додека луѓето биле во близок контакт. Исто така, форма на дигитално насилство е снимање и објавување насилство на социјалните мрежи што се случило во реален свет. Сексуалното насилство на интернет е сè позагрижувачки феномен и вклучува испраќање на несакани текстуални или мултимедијални пораки со сексуална конотација или проследување на интимни фотографии без согласност на лицето. Многу важно е да се спомене сè почестата појава на врсничко насилство на интернет. Овој проблем обично се случува кога, меѓу другите фактори, недостасува контрола врз користењето на информатичката технологија родител или старател.

Насилството само по себе подразбира последици во форма на акутни негативни чувства што се јавуваат кај жртвата, но исто така може да влијае на создавање долгорочни проблеми, како што се создавање трајно негативна слика за себе, губење на самодоверба, отфрлање од жртвата од страна на општеството, ментални проблеми и во најлош случај предизвикува самоубиствени мисли или самоубиство.

Прашањето е како да реагираме во случај кога ќе стануваме жртви на виртуелно насилство или како да советуваме некој/а што е жртва. Постојат неколку начини на кои можеме да продолжиме во овој случај. Во зависност од начинот на кој е извршено насилството, блокирање на лицето кое објавува вознемирувачка содржина да биде корисно, но и да се зачуваат докази од насилното дејствие, да се затвораат профили на социјалните мрежи и да не прифаќаат непознати или сомнителни профили, да се побара помош од некого за кој мислиме дека може да ни помогне и да пријавете каква било појава на каква било форма на насилство.